# teper

ИринаИ

Содержание:

Çĕньял Ачисем

Пĕлĕт

Сарă чечек

Тӳме

Яка пыр

Хиртикас ачисем

Вĕри мунча

Курак

Хуйхă

Нăрă

Иван паттăра хăтарни

Атте

Ярмăрккă

Чăлхапа пушмак

«Пурĕпĕрэп санран аслă!»

Шакăпа хурăн

Атте пиншакĕ

Тавăру

Гекльберри Финн

Шупашкара тарни

Тĕп хулара

Анне

Яшка витĕр Шăнкăртам куранать

Çу-укла

Шурçунат

Тем тăршшĕ телейлĕ кун

Атăл чулĕсем

Курăк хушшинче

Пасар

Шикли шикленнĕ,кĕрĕк перкеннĕ

Çĕнĕ пурнăç

Хупах хăлха Илюк (Повесть-юмах)

Пĕрремĕш сыпăк

Эпир хăй ятне улăштаракан слон çурипе паллашатпăр

Иккĕмĕш сыпăк

Хурлăхлă сăмахпа хăватлă сăмах

Виççĕмĕш сыпăк

Хăшпĕр çулсем сасартăк вырăнтан тапранаççĕ те аялалла шăваççĕ

Тăваттăмĕш сыпăк

Ишсе çӳрекен садсем

Пиллĕкмĕш сыпăк

Памир тăвĕсем хушшинче хобот пач çухалать

Улттăмĕш сыпăк

Хăш чухне лайăх вĕренекенсем те йăнăшаççĕ иккен


Çиччĕмĕш сыпăк

Хăйĕнчен 2000 хут пысăкраххисемпе тытăçма хатĕр

чĕрчун та пур иккен!

Саккăрмĕш сыпăк

Яланах хобота кăна мар, йывăр вăхăтра пĕчĕк

çăлтăрпа пĕчĕк тыркасаташанас пулать!

Тăххăрмĕш сыпăк

Ку сылăкра кăшлаççĕ, юрлаççĕ, ура пусса, çыру çыраççĕ

Вуннăмĕш сыпăк

Васкакан вакка сикнĕ тесе питĕ тĕрĕс калаççĕ, анчах

та хăш чухне васкамаллах-мĕн

Вунпĕрмĕш сыпăк

Слон çури çеç мар, тепĕр чухне этем ачи-пăчи те ят улăш-тарма хатĕр!

Вуниккĕмĕш сыпăк

Пурнăçра пĕр çын пин çынпа тавлашни те кирлĕ аккен

Вунвиççĕмĕш сыпăк

Пулăсем малашне те шыврах пурăнаççĕ пулĕ

Вунтăваттăмĕш сыпăк

Шанчăк пурах Оренбург ачисенче: ара, вĕсем халех тем-тепĕр пĕлеççĕ

Вунпиллĕкмĕш сыпăк

Пысăк парне (сăмахран, тулă хирĕ!) пуçа çавăрса, аташтарса яма пултарать

Вунулттăмĕш сыпăк

Слонсем ĕне пек, ĕнесем слон пек курăнаççĕ

Вунçиччĕмĕш сыпăк

Пĕрне Илюк хăтарать, тепри хăйне хăй хăтарать

Вунсаккăрмёш сыпăк

Пĕчĕк тыркас тĕнчипе паллă куккăшĕнчен те сумлăрах-мĕн

Вунтăххăрмĕш еыпăк

Çивĕч Шăл иккĕленет, Илюк шантарать

Çирĕммĕш сыпăк

Виççĕн виççĕ тултарнă кун

Тепĕр çул та килетпĕр (Повесть)

Чун кĕнĕ çурт

Вăрман кам вăл?

Çемен ĕмĕтленнĕ ĕмĕт

Тытман вăрă − вăрă маар

Чи сумлă икĕ ĕç

Ĕçле, ĕçле, ĕçле − çи!

Крассульпе Лариса

Вăтам ĕмĕрте пулсан.

Ахаль кукаçи маар

Пурте вундеркинд!

Данилăн пĕрремĕш сачĕ

Тупнă ылтăна  патшалăха пама ан манăр!

Хуçи ăслă пулсан, çемье саланас çук-ха!

Асанне

Иваçпа асламăшĕ, каçарăр...

Иваçпа Шура кинемсй

Данила садне хӳтĕлеççĕ

Асамлă чăлха

Михаил кĕтӳç те тытаймĕ!

Пĕрре вырăнне виççĕ!

Коллега патĕнче хăнара

Пичке тулли таса пыл!

Гришăн çуралнă кунĕ

Темĕскер те пĕр курăнать

Тус-ши, тăшман-ши?

Юмах итлеççĕ

Пуçтарăнаççĕ!

Гришăпа Иваç телейлĕ ачалăха хӳтĕлеççĕ

Серсжка Митин сапĕпе телейĕ

Йывăр кунсем

Анка çырăвĕ

Киева кайма пилĕк билет

Шанчăклă йывăç

Çĕньял Ачисем (Повесть)

Аслă тӳпепе аслă çĕр хушшинче, Чăваш çĕршывĕнче, ларать Çĕньял, вунпĕр каслă ял.

Ун çине çӳлтен, самолет çинчен, пăхсассăн, вăл çĕр çумне лăпчăннă улăп-кайăк пек курăнмалла.

Кайăк ӳт-пĕвĕ − ял варри: хура кĕрен, хăмăр хуралтăсем çырма ик енĕпе ларса тухнă, кайăк çунаттисем − Шуркаспа Тукас − вĕç-хĕрсĕр вăрман çумне тăсăлса тухаççĕ.

Çутçанталăкпа туслă çак кайăк-ял: тĕсне, кăмăлне унпа килĕштерсе улăштарать.

Çуркунне вăл − лачкам йĕпеннĕ, халь-халь симĕс куçне уçса, хăватлă çунаттине сарса, янкăр тÿпене çĕкленес кайăк.

Хĕлле − лапсăркка шур кайăк, çунат вĕçĕсене кăвак тĕтрелĕхре пытараканскер.

Кĕркуннехи вăхăтра Çĕньял − вут-кайăк.

Пурăнаççĕ кайăк-ялта йăл-йăл куç харшиллĕ, утмăл-турат пек кăвак куçлă е кĕр каçĕ пек хура çӳçлĕ, хура куçлă та йăлтăр кулăллă хĕрачасем. Пурăнаççĕ унта ши-и! шăхăракан, пĕр-пĕринпе шăла çыртса çапăçакан, хĕрачасене ура явса ӳкерекен, кирлĕ пулсан пурне те хÿтĕлеме хатĕр паттăр арçын ачасем, ашшĕ-амăшĕпе тан ĕçлекен ачасем.

Пĕлĕт

− Марине! Марине, тетĕп! −яла янăратса кăшкăрать Маюк инке. Марине текенни, çиччĕри хĕрача, лупас хыçне, каска çине, кайса ларнă та, пуçне каçăртса, тÿпене сăнать.

«Ай-яй-яй, − шухăшлать Марине.− Юмах тĕнчи ак ăçта вăл! Ăнлантăм! Юмахçăсем пĕлĕт çине пăхаççĕ те унта мĕн курнине каласа кăтартаççĕ!»

Чăн, тÿпери пурнăç асамлă.

Акă, утă капанĕ пек икĕ мăн пĕлĕт пĕр-пĕрин патне çывхарчĕç те, вĕсен хыçĕнчен вăрăм мăйлăскер, вăрăм ураллăскер тухрĕ.

− Тăрна! Тăрна ку!− палласа илчĕ ăна Марине.

Тăрна-пĕлĕт аялалла пăхасшăн пулчĕ. Анчах та вăрăм мăя антарсан çĕклесси хĕн терĕ пулас, мăйне тăсса, урине ватă çынла шутарса, шур пĕлĕтсем еннелле васкамасăр утрĕ.

− Ку пĕлĕтсем çеçкене ларнă улмуççисем пекех-çке,− хăй ăссĕн калаçрĕ Марине.

Çав вăхăтра тӳпе хĕрринчи кăвак пĕлĕт, катрам-катрам пăрланнă сăрт-тăва аса илтерекенскер, хăяккăн çаврăнчĕ те аллине туя тытнă, хура кĕпе тăхăннă «вупăр карчăк» пулчĕ тăчĕ. «Вупăр карчăк» туйипе сулчĕ, «тăрнаран» ушкăн «шур кайăк» турĕ.

Марине тĕлĕннипе хытса ларчĕ.

«Вупăр карчăк» «кайăксене» те ăрăмласшăнччĕ пулас, анчах та лешсем мăнаçлăн çĕкленчĕç, куçран хăвăрт çухалчĕç.

Ак «Иван паттăр» курăнчĕ. «Вупăр карчăк», унран хăраса, аллисене çĕклерĕ, чÿпĕк тĕслĕ çӳçне саппунпа хупларĕ, «лутра йывăç» пулса тăчĕ. «Иван паттăр» патне «улма чăпар урхамах» вĕçсе çитрĕ. «Ырă ут» пĕлĕте кукалет. Унпа юнашар тепĕр пĕлĕт, каснă-лартнă арăслан евĕрлĕскер, çитсе чарăнчĕ. Марине вырăнтан сиксе тăчĕ: «урхамахпа» «тискер кайăк» кĕç-вĕç тытăçса ӳкĕç. Хăшĕ çĕнтерĕ-ши? «Арăсланĕ» хăравçăскер пулчĕ иккен, «урхамаха тапăнмарĕ вăл, хÿрине хĕстерсе,, каялла чакрĕ.

Акă çума-çумăн «хĕрачасем» лараççĕ. Вĕсем тĕлне шупка кĕрен вак пĕлĕтсем çакăннă.

«Кĕрхи çулçăсем-ши кусем?»